Biersoorten

Waarom stout ineens overal weer opduikt

· 4 min leestijd

In Londense pubs wordt Guinness inmiddels weleens gerantsoeneerd. Tapkranen gaan tijdelijk dicht, niet omdat het bier op is, maar om de voorraad over de rest van de avond te verdelen. Dat is geen incident, het is het gevolg van jarenlange groei. En die groei trekt de hele stout-categorie mee omhoog. Noem het het Guinness-effect: één merk haalt een vergeten bierstijl terug de kroeg in.

Guinness zet de toon

Guinness bestaat sinds 1759 en gold lang als een drankje voor oudere mannen die bij slecht weer een stil hoekje in de pub opzochten. Sinds Gráinne Wafer in 2019 de merkstrategie overnam bij moederbedrijf Diageo, is dat beeld flink opgeschud. Wafer groeide op naast de oorspronkelijke brouwerij in Dublin en bouwde de merkbeleving juist rond de traagheid van het tapproces: een Guinness tappen duurt bijna twee minuten, en dat werd een verkoopargument in plaats van een nadeel. Ze richtte de marketing nadrukkelijk op jongere drinkers, op warmere maanden en op festivals, in plaats van alleen op de klassieke winterse pub.

Het resultaat is een dubbelcijferige jaarlijkse groei sinds 2019, meldde Bloomberg in juni 2026. Guinness is inmiddels het bestverkochte tapbier van New York en Boston, en Guinness 0.0 is de populairste alcoholvrije bier van het Verenigd Koninkrijk. Dat alcoholvrij bier zo serieus wordt genomen dat het een eigen marktleider krijgt, past in een bredere verschuiving die je ook terugleest in ons artikel over de opmars van alcoholvrij bier.

Andere stouts liften mee

Het Londense craft-biermerk Anspach & Hobday won vorig jaar met London Black, een nitro porter, de titel van Beste Bier van Groot-Brittannië bij de Top 50 UK Beer Awards. De jury schreef het expliciet toe aan het moment: "De opleving van stout en de populariteit van Guinness hebben ongetwijfeld bijgedragen aan het succes", aldus de jury, geciteerd door The Star in januari 2026.

Bij The Kernel Brewery in Bermondsey nam de productie van donker bier in 2025 met 34 procent toe ten opzichte van 2024, vooral dankzij nitro stout, vertelde oprichter Evin O'Riordain aan Bloomberg. "Nitro stout is een nogal logische volgende stap in hoe we naar donkere bieren kijken", zei hij. Volgens cijfers van marktonderzoeker IWSR steeg de stout-consumptie in Groot-Brittannië tussen 2019 en 2024 met 43 procent, terwijl de verkoop van ale in dezelfde periode met 31 procent daalde en bier als geheel met 7 procent.

Ook grotere merken merken het. Murphy's, in handen van Heineken, zag de verkoop in Groot-Brittannië in het afgelopen jaar met 666 procent stijgen. Beamish verdubbelde zijn omzet voor maart 2025. En BrewDog pakte met zijn Black Heart binnen een jaar na lancering 12,6 procent van Guinness' pub-omzet en 35 procent van de supermarktomzet bij Morrisons, met als doel in 2027 de populairste stout van de Britse supermarkten te worden.

Waarom dit nu gebeurt

Lee Hammerton, directeur van Hammerton Brewery in Londen, wijst twee redenen aan. De eerste is puur visueel: een donker bier met een romige nitro-schuimkraag fotografeert goed, en dat telt in een tijd waarin mensen hun drankje eerst filmen en dan pas opdrinken. De tweede is prijsbeleving. "Voor een generatie die op de kosten let, voelt een pintje stout premium aan, meer dan een standaard lager", zei hij tegen Bloomberg.

Daar komt de aandacht van Netflix' serie House of Guinness en een reeks TikTok-trends bovenop, die het merk bij een jongere doelgroep op de kaart hebben gezet. Net zoals de sfeer rond een goed getapt vat cask ale in een Engelse pub om meer draait dan alleen de smaak, draait stout nu om het hele ritueel: de lange pour, het schuimpatroon, het gevoel van iets ouds dat weer relevant is.

Is dit blijvend of gewoon een hype

Niet iedereen is overtuigd dat dit meer is dan een modegolf. Matthew Curtis, hoofdredacteur van Pellicle Magazine, noemt de opleving "aanmoedigend", maar benadrukt dat het een opleving is, geen nieuw fenomeen. Hij wijst naar de jaren negentig als waarschuwing: de Ierse pubketen O'Neill's, destijds onderdeel van Mitchells & Butlers, telde in 1997 nog zo'n 250 vestigingen en is inmiddels gekrompen tot 49. Volgens Curtis zijn stout-trends cyclisch: Guinness blijft dominant, maar Murphy's en Beamish zullen volgens hem over een paar jaar weer minder relevant zijn.

Die scepsis is het waard om te onthouden. Een bierstijl die ineens overal opduikt, verdwijnt net zo makkelijk weer naar de achtergrond zodra de volgende trend aandient. Maar voorlopig is het effect zichtbaar in de cijfers, in de prijskaartjes bij speciaalbierwinkels en in de kroegen die hun tapwand opnieuw inrichten.

Wat je hier zelf mee kan

In Nederland zie je nitro-tap voor stout nog vooral bij speciaalzaken, maar steeds meer bieren komen tegenwoordig met een widget in het blikje: een klein kogeltje dat bij het openen stikstof vrijgeeft en zo dezelfde romige schuimkraag maakt zonder dat de kroeg een apart tapsysteem nodig heeft. Wil je proeven waar de ophef over gaat, let dan op dat kenmerk op het etiket. En als stout je te zwaar is maar je toch van donker bier houdt, is tmavé pivo, de Tsjechische donkere lager een stuk lichter alternatief met vergelijkbare roosterige toon. Wat je ook kiest: de tijd dat donker bier alleen voor de winter was, is voorbij.

R
Geschreven door Rick ten Brink Biersommelier & schrijver

Rick is barman, biersommelier en zelfbenoemd hopnerd. Hij heeft in biercafés door heel Europa gewerkt en kent het verschil tussen een triple en een tripel als geen ander. Naast het proeven van bier schrijft hij graag over de cultuur eromheen, van brouwerijbezoeken tot foodpairing. Zijn mening over IPA? Die houdt hij liever voor zich, want dat levert altijd discussie op. Oké, vooruit: hazy is king.